દેડકા રાજકુમાર
એક સમયે મારી દુનિયા ઠંડી, અંધારી અને ભેજવાળી હતી, એક કૂવાના શેવાળવાળા પથ્થરો જ મારું એકમાત્ર રાજ્ય હતું. તમે કદાચ મને ઓળખતા હશો, પણ તમે મને દેડકા તરીકે જાણો છો, રાજકુમાર તરીકે નહીં. મારું નામ નવીન છે, જોકે કેટલાક મને માત્ર દેડકા રાજકુમાર કહે છે, અને મારી વાર્તા એક છપાકા સાથે શરૂ થાય છે—એક સોનેરી દડો મારા એકલા ઘરમાં પડવાનો અવાજ. વર્ષોથી, હું એક ડાકણના શ્રાપથી ફસાયેલો હતો, મુક્ત થવાની તકની રાહ જોતો હતો, અને તે સોનેરી રમકડું મારી આશાનું પ્રથમ કિરણ હતું. મેં કૂવાના કિનારે એક યુવાન રાજકુમારીને રડતી જોઈ, તેના આંસુ તેના ઝભ્ભા પરના ઝવેરાત જેટલા જ ચમકતા હતા. તે બગડેલી હતી અને ફક્ત તેની સુંદર વસ્તુઓની જ કાળજી લેતી હતી, પણ મેં કંઈક બીજું જોયું: એક ચાવી. મેં તેને એક સોદો ઓફર કર્યો. હું, એક સામાન્ય દેડકો, તેનો કિંમતી દડો પાછો લાવીશ જો તે મને તેની મિત્રતાનું વચન આપે—મને તેની થાળીમાંથી ખાવા દે અને તેના મહેલમાં સૂવા દે. તે એટલી જલદી, એટલી બેદરકારીથી સંમત થઈ ગઈ કે હું જાણતો હતો કે તેનો ઇરાદો ક્યારેય પોતાનું વચન પાળવાનો નહોતો. આ વાર્તા દેડકા રાજકુમારની છે, અને તે એક એવા વચન વિશે છે જે તે લગભગ તોડી નાખવાની હતી અને એક પાઠ જે અમે બંનેએ શીખવાનો હતો.
મેં તેનો દડો પાછો આપ્યા પછી, રાજકુમારીએ તેને છીનવી લીધો અને તેના કિલ્લા તરફ દોડી ગઈ, મને અંધારા જંગલમાં એકલો છોડીને. પરંતુ એક રાજકુમાર, ભલે તે દેડકા જેવો દેખાવા માટે મંત્રમુગ્ધ હોય, તે આટલી સહેલાઈથી હાર માનતો નથી. બીજા દિવસે સાંજે, જ્યારે રાજવી પરિવાર રાત્રિભોજન માટે બેઠો હતો, ત્યારે મેં ભવ્ય કિલ્લાના દરવાજા પર ટકોરા માર્યા. જ્યારે રાજકુમારીએ મને જોયો, ત્યારે તેનો ચહેરો ફિક્કો પડી ગયો. મેં તેને તેના પિતા, રાજાની સામે તેના વચનની યાદ અપાવી. રાજા, એક સન્માનનીય માણસ, કડક હતા. તેમણે તેને કહ્યું કે એકવાર આપેલું વચન ક્યારેય તોડવું જોઈએ નહીં. અનિચ્છાએ, તેણે મને અંદર આવવા દીધો. મેં તેની સોનેરી થાળીમાંથી ખાધું, જોકે તેણે ભાગ્યે જ મારી સામે જોયું. તે જે પણ કોળિયો લેતી તે તેના ચીકણા નાના મહેમાન પ્રત્યેની ઘૃણાથી ભરેલો હતો. જ્યારે સૂવાનો સમય થયો, ત્યારે તે મને તેના રેશમી ઓરડામાં રાખવાના વિચારથી ભયભીત થઈ ગઈ. તે મને ઠંડા ફ્લોર પર છોડી દેવા માંગતી હતી, પરંતુ રાજાના શબ્દો હોલમાં ગુંજી રહ્યા હતા. તેણે પોતાનું વચન પૂરું કરવું પડ્યું. તે અંતિમ, નિરાશાજનક સ્વીકૃતિની ક્ષણમાં જ—જ્યારે તેણે આખરે મને ઉઠાવ્યો, મને એક ખૂણામાં ફેંકી દેવાના ઇરાદાથી—કે તેના પૂર્ણ થયેલા વચનના જાદુએ શ્રાપ તોડી નાખ્યો. કેટલાક પાછળના વાર્તાકારો કહે છે કે તે એક ચુંબન હતું, પરંતુ સૌથી જૂની વાર્તાઓમાં, જેમ કે 20મી ડિસેમ્બર, 1812ના રોજ બ્રધર્સ ગ્રિમ દ્વારા એકત્રિત કરાયેલી વાર્તામાં, તે તેના વચનને પાળવાની ક્રિયા હતી, ભલે ગમે તેટલી અનિચ્છાએ હોય, જેમાં સાચી શક્તિ હતી.
એક જ ક્ષણમાં, હું હવે દેડકો નહોતો પણ ફરીથી એક રાજકુમાર બની ગયો, તેની સામે મારા પોતાના સ્વરૂપમાં ઊભો હતો. રાજકુમારી સ્તબ્ધ થઈ ગઈ, પણ પહેલીવાર, તેણે મને જોયો—ખરો હું. તેણે તે દિવસે શીખ્યું કે સાચું ચરિત્ર એ નથી કે તમે બહારથી કેવા દેખાઓ છો, પણ તમારા હૃદયમાં રહેલી દયા અને તમારા વચનના સન્માન વિશે છે. મારો વફાદાર સેવક, હેનરિક, જેનું હૃદય મારા શ્રાપ પરના દુઃખથી તૂટી ન જાય તે માટે ત્રણ લોખંડના પટ્ટાઓથી બાંધેલું હતું, તે એક ગાડીમાં અમારી રાહ જોઈ રહ્યો હતો. જ્યારે અમે દૂર ગયા, ત્યારે પટ્ટાઓ એક પછી એક મોટા અવાજ સાથે તૂટી ગયા, તેનો આનંદ એટલો વિશાળ હતો. અમારી વાર્તા, જે સૌપ્રથમ જર્મનીમાં ઘરોમાં વહેંચાઈ હતી, તે એક કારણસર પ્રિય પરીકથા બની. તે આપણને બીજાને તેમના દેખાવ પરથી ન્યાય ન કરવાનું યાદ અપાવે છે અને બતાવે છે કે વચન પાળવું એ કોઈ ડાકણના શ્રાપ કરતાં વધુ શક્તિશાળી જાદુ બનાવી શકે છે. આજે, આ વાર્તા હજી પણ આપણને ઊંડાણપૂર્વક જોવા, દેડકાની અંદર છુપાયેલા રાજકુમારને શોધવા અને યાદ રાખવા માટે પ્રેરણા આપે છે કે પ્રામાણિકતાનું કાર્ય, જ્યારે તે મુશ્કેલ હોય ત્યારે પણ સાચું કામ કરવું, દુનિયાને બદલી શકે છે.
વાંચન સમજણના પ્રશ્નો
જવાબ જોવા માટે ક્લિક કરો