Tavanın Dikkatli Burnu

Merhaba. Tavanınızda sessizce asılı dururken beni pek fark etmiyor olabilirsiniz. Ben sadece küçük, yuvarlak, genellikle beyaz veya bej rengi plastik bir diske benziyorum. Ama bu basit görünüşümün sizi aldatmasına izin vermeyin. Ben bir Duman Dedektörüyüm ve tüm evinizdeki en önemli işlerden birine sahibim. Beni her zaman, ama her zaman uyanık olan bir burun gibi düşünün. Siz oyun oynarken, yemek yerken veya yatağınızda mışıl mışıl uyurken, ben sürekli havayı koklarım. Tek bir şey arıyorum: en ufak bir duman fısıltısı. Çok uzun zaman önce, ben var olmadan önce, yangın sessiz bir tehlikeydi. Bir aile derin uykudayken eve sinsice girebilir ve çok geç olana kadar kimsenin haberi olmazdı. Onları uyandıracak yüksek bir ses, kaçmalarına yardımcı olacak bir uyarı sinyali yoktu. İşte bu yüzden bugünkü işim bu kadar mühim. Ben tavandaki koruyucuyum, gözlerini -ya da burnunu- asla kapatmayan sessiz bekçiyim. Gece gündüz sabırla bekler, en ufak bir sorun belirtisinde alarm vermeye hazır olurum ve ailenizin güvende kalmasını sağlarım.

Benim hikayem, birinin evleri korumaya çalışmasıyla başlamadı. 1930'lu yıllarda Walter Jaeger adında parlak bir İsviçreli bilim insanı sayesinde bir kaza eseri başladı. O sırada yangını hiç düşünmüyordu. O zamanlar çok ciddi bir sorun olan zehirli gazı tespit edebilecek bir sensör yaratmaya çalışıyordu. İcadı üzerinde yorulmadan çalıştı. Bir gün laboratuvarında bir sigara yaktı ve bir nefes çekti. Aniden, hassas makinesi ötmeye başladı. İlk başta çok sinirlendi. Neden çalıyordu ki. Her şeyi kontrol etti ama zehirli gaz yoktu. Sonra bir 'Aha.' anı yaşadı. Cihazını tetikleyen gaz değil, sigarasından çıkan küçük, görünmez duman parçacıklarıydı. Yanlışlıkla dumanı 'koklamanın' bir yolunu keşfetmişti. Yıllarca bu inanılmaz keşif çoğunlukla bilimsel bir meraktan ibaret kaldı. Ama sonra, 1960'lı yıllarda, Amerika Birleşik Devletleri'nde Duane D. Pearsall adında bir adamın aklına harika bir fikir geldi. Bu bilimi hatırladı ve şöyle düşündü: 'Ya bunu aileleri yangınlardan korumak için kullanabilirsek.'. O büyük laboratuvar makinesini küçük, uygun fiyatlı ve kullanımı kolay bir şeye dönüştürmek için çok çalıştı. Beni basit bir pille çalışacak şekilde tasarladı, böylece her eve, her yere yerleştirilebilirdim. İşte o zaman bugün bildiğiniz ev kahramanı olarak gerçekten doğmuş oldum.

Peki, özel burnum duman kokusu aldığında ne olur. İşte o zaman sesimi duyarsınız. Bu yumuşak ya da nazik bir ses değildir. Yüksek, tiz, ısrarcı bir çığlıktır: BİP. BİP. BİP. Biliyorum, biliyorum, biraz sinir bozucu olabilir, özellikle de mutfakta yanmış bir tosttan çıkan azıcık bir dumansa. Ama sesim çok önemli bir nedenle yüksek olacak şekilde tasarlandı. Gecenin bir yarısı en derin uykudakileri bile uyandırabilecek kadar güçlü olması gerekiyor. O delici ses, bir güvenlik sesidir. Bu benim "Uyanın. Tehlike olabilir. Dışarı çıkma zamanı." diye bağırma şeklimdir. Yüksek sesli çığlığımın tüm dünyada sayısız hayat kurtardığını bilmekten büyük bir gurur duyuyorum. Ailelere güvende olmaları için ihtiyaç duydukları o değerli fazladan dakikaları veriyor. Bu yüzden bir dahaki sefere yukarı bakıp beni tavanda gördüğünüzde, her zaman orada olduğumu, sizi gözettiğimi unutmayın. Ben sizin sessiz, koklayan koruyucunuzum ve sizinle ailenizi güvende tutmak için üzerime düşeni yaptığımı bilmek bana çok iyi hissettiriyor, gece gündüz.

Okuma Anlama Soruları

Cevabı görmek için tıklayın

Cevap: Sese 'sinir bozucu' diyor çünkü yüksek ve tiz bir ses, ama aynı zamanda bir 'güvenlik sesi' çünkü amacı bir yangın sırasında insanları uyandırıp kaçabilmeleri için yeterince yüksek olmaktır.

Cevap: 'Mühim' kelimesi yerine çok önemli, elzem veya hayati kelimeleri kullanılabilir.

Cevap: Sinirlenmişti çünkü zehirli gaz dedektörü icat etmeye çalışıyordu ve odada zehirli gaz olmadığı için makinesinin bozulduğunu düşündü.

Cevap: Muhtemelen daha çok korkuyor ya da endişeleniyorlardı çünkü uyurken bir yangın çıkarsa onları uyandıracak güvenilir bir uyarı sistemi yoktu.

Cevap: 'Aha.' anı, Walter Jaeger'ın makinesini çalıştıran şeyin zehirli gaz değil, sigarasından çıkan küçük duman parçacıkları olduğunu fark ettiği andı.