De Mythe van Pele en Hi'iaka

Mijn naam is Hi'iaka, en ik werd geboren uit een ei dat over de zee werd gedragen door mijn machtige oudere zus, Pele. Terwijl zij het vuur is dat het land vormt, ben ik het leven dat erop groeit, de danseres die het woud eert. Op een dag viel Pele in een diepe slaap, en haar geest reisde ver over de eilanden naar Kaua'i, waar ze een knappe hoofdman genaamd Lohi'au ontmoette. Toen ze ontwaakte, smachtte haar hart naar hem, en ze vroeg mij, haar meest vertrouwde zus, om naar Kaua'i te reizen en hem terug te brengen. Ik zag het verlangen in haar ogen, een vuur intenser dan welke lavastroom dan ook, en ik stemde toe. Maar ik liet haar één ding beloven: dat ze mijn heilige bossen van ‘ōhi‘a lehua bomen zou beschermen en mijn dierbare vriendin Hōpoe veilig zou houden terwijl ik weg was. Ze stemde toe, en ik kreeg veertig dagen om mijn zoektocht te voltooien. Dit is het verhaal van die reis, een verhaal van loyaliteit en liefde dat bekend staat als de mythe van Pele en Hi'iaka.

Mijn reis begon met een chant en een stap, waarbij ik de vertrouwde warmte van Kīlauea achterliet. Het pad was niet gemakkelijk. De Hawaïaanse eilanden waren vol geesten, en niet allemaal waren ze vriendelijk. Terwijl ik reisde, moest ik het opnemen tegen mo'o, grote hagedisgeesten die rivieren en kloven bewaakten. Eén probeerde mijn pad te blokkeren met zijn reusachtige lichaam, maar met mijn eigen goddelijke kracht en mijn kennis van krachtige gezangen, versloeg ik hem en ging verder. Ik was niet alleen een krijger; ik was een genezer. Onderweg gebruikte ik mijn kennis van planten om zieken te genezen en leven te herstellen, waarmee ik het respect en de vriendschap van de mensen die ik ontmoette verdiende. Elk eiland dat ik overstak, bracht nieuwe uitdagingen met zich mee. Ik navigeerde door verraderlijke wateren, beklom steile kliffen en liep door dichte bossen, altijd mijn belofte aan Pele in mijn hart houdend. Mijn reis was een race tegen de klok. De veertig dagen die Pele me had gegeven, voelden korter met elke zonsopgang. Ik voelde de ongeduld van mijn zus groeien als de druk diep in de aarde, maar ik kon me niet haasten. De zoektocht vereiste moed, wijsheid en respect voor het land en zijn bewakers. Deze lange tocht was meer dan alleen een taak; het was een test van mijn eigen kracht en geest, en het bewees dat mijn kracht, de kracht van leven en herstel, net zo machtig was als Pele's kracht van vuur en schepping.

Toen ik eindelijk op Kaua'i aankwam, werd ik met verdriet geconfronteerd. Lohi'au, overmand door verdriet door Pele's plotselinge vertrek, was gestorven. Zijn geest was gevangen en zwierf doelloos rond. Mijn zoektocht was veel moeilijker geworden. Ik kon geen geest terugbrengen naar mijn zus. Dagenlang zat ik bij zijn lichaam, zong ik oude gebeden en gebruikte ik al mijn kracht om zijn geest terug te lokken. Het was een delicaat, uitputtend proces, maar langzaam slaagde ik erin. Ik herstelde zijn leven. Terwijl ik de zwakke maar levende Lohi'au op de been hielp, omhelsde ik hem om hem te ondersteunen. Het was precies op dat moment dat mijn zus, vanuit haar vurige huis op Kīlauea, naar mij keek. De veertig dagen waren verstreken, en haar geduld was tot as vergaan. Toen ze mij met mijn armen om Lohi'au zag, vulde haar geest zich met jaloerse woede. Ze geloofde dat ik haar had verraden en haar liefde voor mezelf had genomen. In haar furie vergat ze haar belofte. Ze ontketende haar lava, en het stroomde over mijn prachtige ‘ōhi‘a bossen, waardoor mijn heilige tuinen in zwarte rots veranderden. Erger nog, ze richtte haar vuur op mijn liefste vriendin, Hōpoe, en veranderde haar in een stenen pilaar. Ik voelde de vernietiging in mijn geest, een scherpe pijn die me vertelde dat mijn wereld was weggebrand door de woede van mijn eigen zus.

Ik keerde terug naar het Grote Eiland met Lohi'au, mijn hart zwaar van verdriet en woede. Ik confronteerde Pele aan de rand van haar krater en toonde haar de verwoesting die ze had veroorzaakt door haar wantrouwen. Onze strijd was er een van woorden en kracht, vuur tegen leven. Uiteindelijk was er geen echte winnaar, alleen een droevig begrip. Lohi'au was vrij om zijn eigen pad te kiezen, en de zussen waren voor altijd veranderd. Mijn verhaal, en dat van Pele, raakte verweven met het land zelf. Haar lavastromen zijn een herinnering aan haar gepassioneerde, creatieve en vernietigende kracht, de kracht die onze eilanden bouwt. Mijn heilige ‘ōhi‘a lehua bomen, die zij vernietigde, zijn nu altijd de allereerste planten die teruggroeien op de nieuwe, verharde lavavelden. Er wordt gezegd dat de delicate rode bloem van de ‘ōhi‘a de liefde en veerkracht vertegenwoordigt die de kern van ons verhaal vormen. Deze mythe wordt al generaties lang doorgegeven via hula en zang, en leert ons over loyaliteit, jaloezie en de ongelooflijke kracht van de natuur. Het verbindt het Hawaïaanse volk met hun thuis, en herinnert hen eraan dat zelfs na vernietiging het leven een manier vindt om terug te keren, mooi en sterk. Ons verhaal blijft kunstenaars, dansers en verhalenvertellers inspireren, een tijdloos verhaal over het vuur dat schept en het leven dat standhoudt.

Leesbegripsvragen

Klik om het antwoord te zien

Antwoord: Hi'iaka toont moed door het op te nemen tegen geesten zoals de mo'o. Ze is ook genezend en zorgzaam, wat te zien is als ze zieken geneest. Haar loyaliteit blijkt uit het feit dat ze de lange, gevaarlijke reis onderneemt voor haar zus Pele, en haar kracht wordt getoond wanneer ze Lohi'au weer tot leven wekt.

Antwoord: Het belangrijkste conflict is de botsing tussen Hi'iaka's loyaliteit en Pele's jaloerse woede. Pele gelooft ten onrechte dat Hi'iaka haar heeft verraden en vernietigt uit woede Hi'iaka's heilige bossen. Het conflict wordt niet echt 'opgelost' met een winnaar, maar eindigt in een droevig begrip. De blijvende oplossing ligt in de natuur zelf: de ‘ōhi‘a lehua-bloemen die als eerste op de nieuwe lava groeien, symboliseren de veerkracht van het leven na vernietiging.

Antwoord: Het verhaal leert ons dat jaloezie en wantrouwen zeer destructief kunnen zijn. Pele's ongeduld en jaloezie zorgden ervoor dat ze haar belofte brak en vreselijke dingen deed, zelfs aan degenen van wie ze hield. Het benadrukt hoe belangrijk het is om vertrouwen te hebben in anderen en niet te snel conclusies te trekken.

Antwoord: 'Tot as vergaan' betekent dat er niets meer van over was; haar geduld was volledig op. Deze uitdrukking past perfect bij Pele, omdat zij de godin van de vulkanen en het vuur is. Haar emoties, zoals haar woede en ongeduld, worden vergeleken met vuur en lava, en as is wat overblijft na een verwoestende brand.

Antwoord: De mythe verbindt de goden direct met het landschap. Pele's acties creëren letterlijk het land door haar lavastromen, die nieuw land vormen. Een specifiek voorbeeld is hoe de ‘ōhi‘a lehua-bomen, die door Pele's woede werden vernietigd, nu de eerste planten zijn die op de harde lavavelden groeien. Dit verbindt het verhaal van de zussen direct met de natuurlijke cyclus van vernietiging en wedergeboorte op de eilanden.