Jane Goodall: Een Vriend van de Chimpansees

Hallo, ik ben Jane Goodall, en ik wil je mijn verhaal vertellen. Het begon allemaal lang geleden in een huis in Engeland, waar ik als klein meisje al dol was op de natuur en alle dieren. Ik bracht uren door in onze tuin, waar ik de vogels, insecten en spinnen observeerde. Mijn moeder, Vanne, moedigde mijn nieuwsgierigheid altijd aan. Voor mijn verjaardag kreeg ik een heel speciaal cadeau: een speelgoedchimpansee die er levensecht uitzag. Ik noemde hem Jubilee en hij ging overal met me mee naartoe. Sommige vrienden van mijn ouders vonden hem eng, maar voor mij was hij een symbool van een verre, wilde wereld. Ik verslond boeken over dieren en avontuur. Verhalen zoals Doctor Dolittle en Tarzan lieten me dromen van een leven in Afrika. Ik stelde me voor hoe het zou zijn om tussen de dieren in de jungle te leven, hun gedrag te bestuderen en hun vriend te worden. Die droom liet me nooit meer los. Ik wist diep vanbinnen dat ik op een dag naar Afrika zou gaan.

Toen ik ouder werd, wist ik dat ik hard moest werken om mijn droom te verwezenlijken. Reizen naar Afrika was duur, en mijn familie had niet veel geld. Dus nam ik allerlei baantjes en spaarde ik elke cent die ik kon. Ik werkte als serveerster en deed kantoorwerk, altijd met dat ene doel voor ogen: een ticket naar Kenia kopen. Eindelijk, na lang sparen, had ik genoeg geld. Ik kocht een ticket voor een schip en begon aan de reis van mijn leven. Eenmaal in Kenia hoorde ik over een beroemde wetenschapper, Dr. Louis Leakey, die fossielen bestudeerde. Ik zocht hem op en hij was onder de indruk van mijn passie en kennis over dieren, ook al had ik geen wetenschappelijke opleiding. Hij zag iets speciaals in mij. Hij gaf me een kans die mijn leven voorgoed zou veranderen: hij vroeg me om naar Gombe in Tanzania te gaan om wilde chimpansees te bestuderen. Op 14 juli 1960 kwam mijn diepste wens uit en zette ik voor het eerst voet in het woud dat mijn thuis zou worden.

In het begin was het leven in Gombe niet makkelijk. Het woud was dicht en de chimpansees waren schuw. Zodra ze me zagen, renden ze weg. Ik wist dat ik geduldig moest zijn. Elke dag stond ik vroeg op en klom ik de heuvels in, op zoek naar ze. Ik zat urenlang stil, soms op dezelfde plek, zodat ze aan mijn aanwezigheid konden wennen. Langzaam maar zeker begonnen ze me te vertrouwen. Ze lieten me dichterbij komen en ik kon hun dagelijkse leven observeren. Toen deed ik een ontdekking die de wetenschappelijke wereld op zijn kop zette. Ik zag een chimpansee, die ik David Greybeard noemde, een grasspriet gebruiken om termieten uit een heuvel te vissen. Tot dan toe dachten wetenschappers dat alleen mensen gereedschap konden maken en gebruiken. Mijn observatie bewees het tegendeel. Ik besloot de chimpansees namen te geven, zoals Fifi, Goliath en Flo, in plaats van nummers. Ik zag namelijk dat ze, net als wij, allemaal unieke persoonlijkheden, emoties en familiebanden hadden. Ze konden blij, boos of verdrietig zijn. Het waren geen objecten, maar levende wezens met een eigen innerlijke wereld.

Na vele jaren in Gombe te hebben geleefd, begon ik iets verontrustends te zien. De bossen waar de chimpansees leefden, werden kleiner. Mensen kapten bomen voor landbouw en hout, waardoor het leefgebied van mijn geliefde dieren verdween. Ook hoorde ik verhalen over chimpansees die in kleine kooien werden opgesloten voor onderzoek of vermaak. Mijn hart brak toen ik dit besefte. Ik wist dat ik niet langer alleen een wetenschapper kon zijn die observeerde. Ik moest mijn stem gebruiken om voor hen op te komen. In 1977 richtte ik het Jane Goodall Institute op om de chimpansees en hun leefomgeving te beschermen. Later, in 1991, startte ik een programma speciaal voor jonge mensen, genaamd Roots & Shoots. Ik wilde jongeren over de hele wereld inspireren om projecten op te zetten die goed zijn voor mensen, dieren en het milieu in hun eigen gemeenschap. Mijn missie was veranderd: van het bestuderen van dieren naar het redden ervan.

Nu reis ik het grootste deel van het jaar de wereld rond. Ik ben niet meer elke dag in het woud van Gombe, maar ik draag het altijd in mijn hart. Mijn nieuwe missie is om hoop te verspreiden. Ik praat met mensen van alle leeftijden, vooral met kinderen zoals jij, over het belang van het beschermen van onze prachtige planeet. Soms voelen de problemen in de wereld misschien te groot, maar ik geloof er heilig in dat we samen een verschil kunnen maken. Ik wil dat je één ding onthoudt van mijn verhaal: elke dag heb je de kans om de wereld een beetje beter te maken. Elke keuze die je maakt, hoe klein ook, heeft invloed. Als we allemaal samenwerken, kunnen we de toekomst voor alle levende wezens veiligstellen. Jouw stem en jouw acties zijn belangrijk.

Leesbegripsvragen

Klik om het antwoord te zien

Antwoord: Geduldig zijn betekent dat je rustig kunt wachten zonder boos of gefrustreerd te raken. Het was belangrijk omdat de chimpansees in het begin bang voor me waren, en ik moest lang wachten tot ze me vertrouwden en me in hun buurt lieten komen.

Antwoord: Ik gaf ze namen omdat ik zag dat ze allemaal hun eigen unieke persoonlijkheid hadden, net als mensen. Door ze namen te geven, liet ik zien dat het individuen waren met gevoelens en gedachten, en niet zomaar proefdieren.

Antwoord: Ik ontdekte dat David Greybeard een grasspriet gebruikte als gereedschap om termieten uit een heuvel te vissen. Dit was speciaal omdat wetenschappers dachten dat alleen mensen gereedschap gebruikten, dus mijn ontdekking veranderde de manier waarop we over dieren dachten.

Antwoord: Ik voelde me waarschijnlijk heel opgewonden, een beetje zenuwachtig, maar vooral heel gelukkig. Het was de droom waar ik al sinds mijn kindertijd naartoe had gewerkt, dus het moet een geweldig en onvergetelijk moment zijn geweest.

Antwoord: Mijn belangrijkste boodschap is dat iedereen, hoe jong ook, elke dag een verschil kan maken voor onze planeet. Elke kleine actie telt mee om de wereld een betere plek te maken voor mensen, dieren en de natuur.