De Rattenvanger van Hamelen

Mijn naam is Lisbet, en ik herinner me de ratten. Voordat de muziek kwam, rook onze stad Hamelen naar stof en verval, en het ritselende geluid van duizend kleine klauwtjes was het enige lied dat we kenden. Ik woonde in een knus huis met een rieten dak, maar zelfs daar waren we nooit echt alleen, en ik vroeg me vaak af of we ooit bevrijd zouden worden van de rattenplaag. Dit is het verhaal van de Rattenvanger van Hamelen, en hoe een gebroken belofte onze stad voorgoed veranderde. Het jaar was 1284, en de stad Hamelen, genesteld aan de rivier de Wezer in Duitsland, verkeerde in een crisis. Overal waren ratten—in de bakkerijen die brood stalen, in de huizen knabbelend aan houten lepels, en zelfs op straat, zo brutaal als wat. De stedelingen waren wanhopig, en de burgemeester, een man die meer van zijn goud hield dan van zijn volk, wrong zijn handen maar deed niets effectiefs. Ze probeerden van alles, van katten tot vallen, maar de rattenpopulatie groeide alleen maar, en daarmee ook de angst en ellende in de stad.

Op een dag wandelde een eigenaardige vreemdeling de stad binnen. Hij was lang en mager, gekleed in een jas van vele felle kleuren—half rood, half geel—daarom noemden we hem de Bonte Fluitspeler. Hij droeg een eenvoudige houten fluit en benaderde de burgemeester met een zelfverzekerde glimlach. Hij beloofde Hamelen te verlossen van elke rat voor duizend gouden guldens. De burgemeester, die een oplossing voor zijn probleem zag, stemde gretig toe en beloofde de betaling zonder erbij na te denken. De Fluitspeler stapte het centrale plein op, zette zijn fluit aan zijn lippen en begon een vreemde, betoverende melodie te spelen. Het was een geluid als geen ander, dat door de lucht zweefde en in elk hoekje en gaatje van Hamelen doordrong. Uit de kelders en van de zolders kwamen de ratten tevoorschijn, met glazige ogen, gehypnotiseerd door de melodie. Ze stroomden de straten op en vormden een grote, harige rivier achter de Fluitspeler, die hen naar de rivier de Wezer leidde. Hij waadde het water in, nog steeds spelend op zijn fluit, en elke laatste rat volgde hem en werd meegesleurd door de stroming. Hamelen was vrij.

De stad vierde feest, maar toen de Fluitspeler terugkeerde naar de burgemeester om zijn beloofde vergoeding te innen, lachte de hebzuchtige burgemeester. Nu de ratten weg waren, zag hij geen reden om zo'n grote som te betalen. Hij bood de Fluitspeler slechts vijftig guldens aan en deed de magie die hij had gezien af als onbelangrijk. De ogen van de Fluitspeler werden koud, en hij waarschuwde de burgemeester dat hij een ander soort melodie speelde voor degenen die hun woord braken. Hij vertrok zonder een ander woord, zijn kleurrijke jas verdween in de straat. De stedelingen, opgelucht dat ze van de ratten af waren en blij dat ze hun geld mochten houden, vergaten al snel de waarschuwing van de Fluitspeler. Maar de Fluitspeler vergat het niet. Op 26 juni, de dag van Sint Jan en Paulus, keerde hij terug terwijl de volwassenen in de kerk waren. Dit keer speelde hij een nieuwe melodie, een die nog mooier en onweerstaanbaarder was dan de eerste. Het waren dit keer geen ratten die op zijn roep afkwamen. Het waren de kinderen.

Uit elk huis stroomden alle kinderen van Hamelen, inclusief ik en mijn vrienden, de straten op. We waren 130 jongens en meisjes, aangetrokken door de magische muziek die avontuur en vreugde beloofde. We dansten achter de Fluitspeler aan, de roep van onze ouders onhoorbaar, terwijl hij ons de stadspoort uit leidde naar een groene berg genaamd de Koppenberg. Toen we de berghelling bereikten, opende zich op magische wijze een deur in de rots. De Fluitspeler leidde ons naar binnen, en de deur sloot zich achter ons, waardoor de muziek verstomde en we werden afgesloten van de wereld die we kenden. De stad Hamelen bleef achter in een verbijsterde, hartverscheurende stilte. Wat is er met ons gebeurd? Sommige versies van het verhaal zeggen dat we naar een prachtig nieuw land werden geleid, een paradijs speciaal voor kinderen. Anderen fluisteren dat we voor altijd verloren waren. Het verhaal van de Rattenvanger werd een krachtig waarschuwend verhaal, een grimmige herinnering die in de geschiedenis van de stad werd gegrift over het belang van het nakomen van een belofte. Vandaag de dag leeft het verhaal voort, niet alleen in Hamelen, waar een straat naar het verhaal is vernoemd en waar geen muziek mag worden gespeeld, maar over de hele wereld. Het heeft gedichten, opera's en talloze boeken geïnspireerd, en herinnert ons eraan dat daden gevolgen hebben en dat een belofte heilig is. Het verhaal blijft onze verbeelding prikkelen en doet ons nadenken over de mysterieuze fluitspeler en de kracht van een melodie om de wereld te veranderen, ten goede of ten kwade.

Leesbegripsvragen

Klik om het antwoord te zien

Antwoord: De burgemeester van Hamelen was hebzuchtig en onbetrouwbaar. Het verhaal beschrijft hem als 'een man die meer van zijn goud hield dan van zijn volk'. Dit wordt bewezen wanneer hij zijn belofte aan de Rattenvanger breekt om hem duizend goudstukken te betalen, en hem in plaats daarvan slechts vijftig aanbiedt nadat het gevaar geweken is.

Antwoord: Het verhaal leert ons dat het breken van een belofte ernstige en onverwachte gevolgen kan hebben. Het benadrukt dat beloftes heilig zijn en dat je je woord moet houden, omdat oneerlijkheid kan leiden tot een veel groter verlies dan wat je probeerde te behouden.

Antwoord: Een vreemde man in kleurrijke kleding, de Rattenvanger, arriveerde in de door ratten geteisterde stad Hamelen. Hij bood aan om alle ratten te verwijderen voor een beloning van duizend goudstukken, waarmee de burgemeester instemde. De Rattenvanger speelde op zijn magische fluit, en de betoverende melodie lokte alle ratten uit hun schuilplaatsen. Hij leidde de enorme groep ratten naar de rivier de Wezer, waar ze hem het water in volgden en verdronken.

Antwoord: 'Betoverend' betekent dat iets zo mooi of fascinerend is dat het al je aandacht trekt, bijna als magie. De reactie van de ratten liet zien dat de muziek betoverend was omdat ze, ondanks hun instinct, alles lieten vallen en de muziek blindelings volgden. Hun ogen waren 'glazig' en ze waren 'gehypnotiseerd', wat aantoont dat ze geen controle hadden over hun eigen acties en volledig onder de macht van de muziek waren.

Antwoord: Het verhaal wordt nog steeds verteld omdat het een krachtige en tijdloze moraal heeft over eerlijkheid en de gevolgen van je daden. De mysterieuze en magische elementen, zoals de fluit en de verdwijning van de kinderen, maken het spannend en gedenkwaardig. Het stelt ook diepere vragen over rechtvaardigheid en wraak, waardoor mensen er generaties lang over blijven nadenken en praten.