Ada Lovelace

Chào các bạn, tôi là Augusta Ada King, Nữ bá tước Lovelace, nhưng các bạn cứ gọi tôi là Ada nhé. Tôi sinh ngày 10 tháng 12 năm 1815, tại thành phố London sôi động. Cha tôi là một nhà thơ rất nổi tiếng, Lãnh chúa Byron, nhưng tôi chưa bao giờ có cơ hội biết mặt ông. Thay vào đó, tôi lớn lên dưới sự chăm sóc của mẹ tôi, Phu nhân Byron. Mẹ tôi là một người phụ nữ phi thường và có những ý tưởng rất khác biệt về giáo dục. Bà lo sợ rằng tôi có thể thừa hưởng tính cách "thi vị" bay bổng của cha mình, vì vậy bà quyết định rằng tôi phải học những môn học nghiêm túc nhất: toán học và khoa học. Thay vì những câu chuyện cổ tích, thời thơ ấu của tôi tràn ngập những con số và phương trình. Nhưng điều đó không hề dập tắt trí tưởng tượng của tôi. Ngược lại, nó còn chắp cánh cho trí tưởng tượng của tôi bay xa hơn. Tôi bị mê hoặc bởi các loại máy móc. Khi mới 12 tuổi, tôi đã mơ ước chế tạo một cỗ máy bay chạy bằng hơi nước! Tôi đã nghiên cứu giải phẫu của các loài chim và thử nghiệm với các vật liệu khác nhau, ghi chép lại những ý tưởng của mình trong một cuốn sách nhỏ mà tôi gọi là "Flyology". Ngay cả khi một trận ốm nặng vào năm thiếu niên khiến tôi phải nằm liệt giường một thời gian, tôi cũng không bao giờ ngừng học hỏi. Tâm trí tôi vẫn luôn bay bổng, khám phá những bí ẩn của thế giới số.

Khi tôi bước vào tuổi trưởng thành, tôi được giới thiệu với xã hội thượng lưu ở London. Đó là một thế giới của những buổi khiêu vũ và những cuộc gặp gỡ lộng lẫy, nhưng sự kiện quan trọng nhất đối với tôi lại diễn ra vào một buổi tối ngày 5 tháng 6 năm 1833. Vào ngày hôm đó, tôi đã gặp một nhà phát minh lỗi lạc tên là Charles Babbage. Ông đã cho tôi xem một thứ thật kỳ diệu: Cỗ máy Sai phân của ông. Đó là một cỗ máy kim loại phức tạp với hàng ngàn bánh răng và đòn bẩy, được thiết kế để thực hiện các phép tính toán học một cách hoàn hảo. Trong khi những người khác chỉ nhìn thấy một mớ kim loại phức tạp, tôi lại nhìn thấy vẻ đẹp và sự thi vị trong đó. Tôi hiểu được logic và sự sáng tạo đằng sau nó. Cuộc gặp gỡ đó đã khơi dậy một tình bạn và sự hợp tác lâu dài giữa chúng tôi. Ông Babbage trìu mến gọi tôi là "Nữ phù thủy của những con số". Vào năm 1835, tôi kết hôn với William King và trở thành Nữ bá tước Lovelace. Tôi có ba người con và yêu thương gia đình mình hết mực, nhưng tôi không bao giờ từ bỏ niềm đam mê của mình. Tôi đã cố gắng cân bằng giữa vai trò của một người vợ, người mẹ và một nhà khoa học. Tôi tin vào một thứ mà tôi gọi là "khoa học thi vị" – ý tưởng rằng trí tưởng tượng và trực giác là chìa khóa để khám phá những sự thật sâu sắc nhất trong thế giới của các con số và logic.

Cơ hội để tôi thực sự tỏa sáng đến khi tôi được đề nghị dịch một bài báo của một kỹ sư người Ý, Luigi Menabrea, viết về một phát minh thậm chí còn vĩ đại hơn của ông Babbage: Cỗ máy Giải tích. Đây không chỉ là một chiếc máy tính toán; nó là một cỗ máy có thể được lập trình để thực hiện bất kỳ nhiệm vụ nào. Khi tôi bắt tay vào dịch, tôi nhận ra rằng mình có quá nhiều ý tưởng muốn bổ sung. Cuối cùng, phần ghi chú của tôi, được xuất bản vào năm 1843, dài gấp ba lần bài báo gốc! Trong những "Ghi chú" này, tôi đã trình bày tầm nhìn của mình về tương lai của cỗ máy. Tôi đã thấy một điều mà ngay cả ông Babbage cũng chưa hoàn toàn nhận ra: cỗ máy này có thể làm được nhiều hơn là chỉ tính toán các con số. Tôi đã hình dung rằng nó có thể điều khiển bất kỳ loại thông tin nào được biểu diễn dưới dạng ký hiệu, chẳng hạn như các nốt nhạc, chữ cái hoặc hình ảnh. Về cơ bản, tôi đã mô tả nguyên lý hoạt động của một chiếc máy tính hiện đại, hơn một thế kỷ trước khi nó thực sự tồn tại. Để chứng minh quan điểm của mình, tôi đã viết một thuật toán chi tiết để cỗ máy có thể tính toán một chuỗi số phức tạp gọi là số Bernoulli. Thuật toán này được nhiều người coi là chương trình máy tính đầu tiên trên thế giới, và đó là lý do tại sao ngày nay người ta gọi tôi là lập trình viên máy tính đầu tiên.

Thật không may, những ý tưởng của tôi đã đi quá xa so với thời đại. Cỗ máy Giải tích quá phức tạp và tốn kém để có thể chế tạo vào thời điểm đó, và nó không bao giờ được hoàn thành. Do đó, những ghi chú và tầm nhìn của tôi phần lớn đã bị lãng quên. Rất ít người trong thế kỷ 19 có thể hiểu được tiềm năng thực sự của những gì tôi đã viết. Cuộc sống của tôi cũng gặp nhiều thử thách với sức khỏe yếu ớt, và tôi đã qua đời vào ngày 27 tháng 11 năm 1852, khi còn khá trẻ. Tuy nhiên, một câu chuyện hay không bao giờ thực sự kết thúc. Khoảng một thế kỷ sau, khi những chiếc máy tính điện tử đầu tiên ra đời, các nhà khoa học đã tái khám phá công trình của tôi. Họ đã rất kinh ngạc khi thấy rằng một phụ nữ sống trong thời đại Victoria đã dự đoán được tương lai của công nghệ số. Để vinh danh tôi, một trong những ngôn ngữ lập trình máy tính tiên tiến nhất đã được đặt tên là "Ada". Di sản của tôi là một lời nhắc nhở rằng những bước nhảy vọt vĩ đại nhất của nhân loại thường bắt nguồn từ sự kết hợp giữa khoa học và trí tưởng tượng. Vì vậy, hãy luôn mơ ước, hãy luôn đặt câu hỏi, và đừng bao giờ ngại kết hợp sự sáng tạo của nghệ thuật với sự chính xác của khoa học. Bạn không bao giờ biết được mình có thể thay đổi thế giới như thế nào đâu.

Câu hỏi Đọc Hiểu

Nhấp để xem câu trả lời

Câu Trả Lời: Ada Lovelace sinh năm 1815, là con gái của nhà thơ Lãnh chúa Byron nhưng được mẹ cho học toán và khoa học. Bà bị mê hoặc bởi máy móc từ nhỏ. Một sự kiện quan trọng là cuộc gặp gỡ với Charles Babbage và cỗ máy của ông. Công việc quan trọng nhất của bà là dịch một bài báo về Cỗ máy Giải tích, nơi bà đã thêm vào những ghi chú của riêng mình, trong đó có chương trình máy tính đầu tiên và tầm nhìn về máy tính hiện đại. Dù ý tưởng của bà không được công nhận lúc đó, di sản của bà đã được tái khám phá sau này.

Câu Trả Lời: Mẹ của Ada lo sợ rằng bà có thể thừa hưởng tính cách lãng mạn và bay bổng của cha mình, Lãnh chúa Byron, nên bà đã cho Ada một nền giáo dục nghiêm ngặt về toán học và khoa học để kiềm chế những khuynh hướng "thi vị" đó. Tuy nhiên, điều này không dập tắt trí tưởng tượng của Ada mà ngược lại, nó còn cung cấp cho bà công cụ để biến những ý tưởng sáng tạo của mình thành logic và cấu trúc, dẫn đến khái niệm "khoa học thi vị" của bà.

Câu Trả Lời: Cụm từ 'khoa học thi vị' có nghĩa là sự kết hợp giữa trí tưởng tượng, sự sáng tạo (thi vị) với logic, lý trí và sự chính xác (khoa học). Đối với Ada, toán học và máy móc không chỉ là những con số và bánh răng khô khan, mà chúng còn có vẻ đẹp và sự hài hòa riêng. Điều này cho thấy bà nhìn nhận thế giới một cách toàn diện, tin rằng trí tưởng tượng là cần thiết để có những khám phá khoa học vĩ đại nhất.

Câu Trả Lời: Bài học chính từ cuộc đời của Ada Lovelace là sức mạnh to lớn đến từ việc kết hợp trí tưởng tượng với khoa học. Câu chuyện của bà cho thấy rằng những ý tưởng đột phá nhất không chỉ đến từ logic thuần túy mà còn từ khả năng mơ ước và nhìn thấy những tiềm năng vượt ra ngoài những gì hiện có. Đổi mới thực sự xảy ra ở nơi nghệ thuật và khoa học giao nhau.

Câu Trả Lời: Tác giả dùng cụm từ 'tầm nhìn về tương lai' vì những ý tưởng của Ada không chỉ thông minh vào thời điểm đó mà còn dự đoán chính xác về chức năng của máy tính hiện đại hơn một thế kỷ sau. Bà không chỉ giải quyết một vấn đề hiện tại, mà còn hình dung ra một thế giới hoàn toàn mới nơi máy móc có thể tạo ra âm nhạc và nghệ thuật. 'Tầm nhìn' thể hiện sự sâu sắc, tính tiên phong và tác động lâu dài của ý tưởng của bà, vượt xa hơn cả sự 'thông minh' đơn thuần.