Thành Phố Ur: Lời Thì Thầm Từ Cát Bụi

Trong hàng ngàn năm, ta đã ngủ yên dưới những cồn cát của vùng đất ngày nay là Iraq. Thế giới của ta là một sự im lặng sâu thẳm, chỉ bị phá vỡ bởi tiếng gió rít qua sa mạc, mang theo những hạt cát che phủ lấy ta. Nhưng ngay cả khi bị chôn vùi, ta vẫn giữ chặt những ký ức. Ta nhớ về những bức tường thành vững chãi, những con đường nhộn nhịp và một công trình kiến trúc cao chót vót vươn lên bầu trời như một ngọn núi nhân tạo. Ta cảm nhận được những bóng ma của những bước chân đã từng đi trên những con phố của mình, tiếng cười của trẻ em và những lời cầu nguyện thì thầm với các vị thần. Ta là một bí mật được thời gian cất giữ, một giấc mơ về một nền văn minh đã ngủ quên. Ta là Ur, một trong những thành phố đầu tiên trên thế giới.

Thời hoàng kim của ta là dưới nền văn minh Sumer, cách đây hơn bốn nghìn năm. Ta là một thành phố của ánh sáng và sự sống, được xây dựng bởi những con người thông minh và sáng tạo. Dòng sông Euphrates hiền hòa chảy bên cạnh ta, không chỉ mang lại sự sống mà còn là một con đường giao thương tấp nập. Những chiếc thuyền buồm căng gió mang theo gỗ từ Lebanon, đồng từ Oman và những viên đá quý từ tận thung lũng Indus xa xôi. Các khu chợ của ta luôn ồn ào và náo nhiệt, tràn ngập hàng hóa lạ và những ngôn ngữ khác nhau. Trong các trường học được gọi là 'edubbas', các thầy ký lục trẻ tuổi cặm cụi học cách khắc những ký tự hình nêm phức tạp lên những tấm đất sét ẩm, ghi lại mọi thứ từ các giao dịch buôn bán đến những bài thơ ca ngợi các vị thần. Các nghệ nhân của ta rất khéo léo, họ chế tác ra những món đồ trang sức tinh xảo bằng vàng và đá lapis lazuli, những cây đàn lia được trang trí công phu và những con dấu hình trụ kể lại những câu chuyện về các vị vua và các vị thần. Ta không chỉ là một nơi để sống, ta là một trung tâm của sự đổi mới, nơi những ý tưởng mới nảy mầm và văn hóa phát triển rực rỡ.

Trái tim của ta, niềm tự hào và vinh quang của ta, chính là Đại Ziggurat. Được xây dựng bởi vị vua vĩ đại Ur-Nammu vào khoảng thế kỷ 21 trước Công nguyên, nó không chỉ là một công trình kiến trúc. Nó là một chiếc thang nối liền trời và đất, một ngôi đền linh thiêng dành riêng cho vị thần mặt trăng, Nanna, người bảo hộ cho thành phố của ta. Được làm từ hàng triệu viên gạch bùn nung, nó sừng sững trên vùng đồng bằng phẳng lặng, có thể được nhìn thấy từ rất xa. Ba cầu thang lớn, mỗi cầu thang có một trăm bậc, dẫn lên một cánh cổng ở tầng thứ nhất. Từ đó, những bậc thang khác sẽ đưa người ta lên các tầng cao hơn, và trên đỉnh cao nhất là một ngôi đền nhỏ, nơi các thầy tu thực hiện các nghi lễ thiêng liêng. Đối với người dân của ta, việc leo lên ziggurat giống như một cuộc hành trình đến gần hơn với các vị thần. Họ cảm thấy kinh ngạc trước quy mô và vẻ đẹp của nó, một minh chứng cho đức tin và sự khéo léo của con người. Nó là trung tâm của đời sống tôn giáo, là nơi các vị thần có thể hạ xuống trần gian và con người có thể gửi những lời cầu nguyện của mình lên thiên đường.

Nhưng không có gì tồn tại mãi mãi. Dòng sông Euphrates, nguồn sống của ta, đã dần dần thay đổi dòng chảy qua nhiều thế kỷ. Nó từ từ di chuyển ra xa, để lại ta một mình giữa sa mạc ngày càng mở rộng. Nước trở nên khan hiếm, và đất đai không còn màu mỡ. Giao thương trở nên khó khăn. Người dân của ta, từng người một, bắt đầu rời đi để tìm kiếm những vùng đất tốt hơn. Những con đường nhộn nhịp của ta trở nên im ắng. Những ngôi nhà từng tràn ngập tiếng cười giờ đây trống rỗng. Gió sa mạc bắt đầu công việc của nó, từ từ thổi cát vào, lấp đầy các con hẻm, che phủ các ngôi đền và chôn vùi ta dưới một tấm chăn của sự lãng quên trong gần bốn nghìn năm. Mãi cho đến thế kỷ 20, nhà khảo cổ học người Anh, Ngài Leonard Woolley, và nhóm của ông đã đến. Với sự kiên nhẫn và cẩn trọng, họ đã khai quật ta khỏi nấm mồ cát. Thật là một khoảnh khắc phấn khích khi được nhìn thấy ánh mặt trời một lần nữa, để chia sẻ những bí mật của ta với thế giới hiện đại, bao gồm cả những kho báu đáng kinh ngạc từ Lăng mộ Hoàng gia, những thứ kể lại câu chuyện về một quá khứ huy hoàng.

Ngày nay, những con phố của ta đã im lặng, nhưng câu chuyện của ta lại vang vọng hơn bao giờ hết. Đại Ziggurat vẫn đứng đó, một hình bóng uy nghi trên nền trời, một lời nhắc nhở về những gì con người có thể đạt được thông qua sự khéo léo và đức tin. Mặc dù nền văn minh của ta đã biến mất, những ý tưởng được sinh ra ở đây vẫn là nền tảng của thế giới hiện đại. Chữ viết, cho phép chúng ta ghi lại lịch sử và chia sẻ kiến thức, đã được phát triển ở đây. Một trong những bộ luật thành văn sớm nhất, Bộ luật Ur-Nammu, đã thiết lập công lý và trật tự. Chính khái niệm về cuộc sống thành thị, với những người sống và làm việc cùng nhau trong một cộng đồng có tổ chức, đã được nuôi dưỡng trong những bức tường của ta. Ta là một bài học vượt thời gian về sự sáng tạo, sự kiên cường và là mối liên kết với buổi bình minh của nền văn minh, một câu chuyện được viết bằng gạch và cát vẫn tiếp tục truyền cảm hứng cho tất cả chúng ta.

Câu hỏi Đọc Hiểu

Nhấp để xem câu trả lời

Câu Trả Lời: Thành phố Ur suy tàn vì sông Euphrates, nguồn nước và giao thương chính, đã thay đổi dòng chảy và di chuyển ra xa. Điều này khiến thành phố bị cô lập trong sa mạc, buộc người dân phải rời đi. Theo thời gian, cát đã chôn vùi hoàn toàn thành phố. Mãi đến thế kỷ 20, nhà khảo cổ học Sir Leonard Woolley đã khai quật và đưa những bí mật của Ur ra ánh sáng trở lại.

Câu Trả Lời: Đối với người Sumer, Đại Ziggurat là trung tâm của đời sống tôn giáo và là niềm tự hào của họ. Nó được xem như một chiếc thang nối liền trời và đất, một ngôi đền linh thiêng để thờ phụng thần mặt trăng Nanna. Quy mô đồ sộ của nó thể hiện đức tin và sự khéo léo của con người, và nó là nơi họ cảm thấy gần gũi hơn với các vị thần của mình.

Câu Trả Lời: Tác giả chọn từ 'lời thì thầm' để gợi lên cảm giác về một quá khứ xa xôi, mờ ảo và gần như bị lãng quên. Một 'lời thì thầm' thì nhẹ nhàng, tinh tế và cần sự chú ý để lắng nghe, giống như cách các nhà khảo cổ học phải cẩn thận lắng nghe những câu chuyện mà tàn tích của Ur kể lại. Nó cũng thể hiện sự im lặng của thành phố sau hàng ngàn năm bị chôn vùi, trái ngược với sự ồn ào, náo nhiệt của nó trong quá khứ.

Câu Trả Lời: Thông điệp chính là ngay cả khi các nền văn minh vĩ đại có thể sụp đổ và bị lãng quên, di sản và những ý tưởng của họ vẫn có thể tồn tại và định hình tương lai. Câu chuyện của Ur dạy chúng ta về sự sáng tạo, sự kiên cường của con người và tầm quan trọng của việc khám phá quá khứ để hiểu hiện tại.

Câu Trả Lời: Di sản của Ur là nền tảng cho xã hội hiện đại. Chữ viết, được phát triển ở Sumer, cho phép chúng ta ghi lại kiến thức, giao tiếp qua khoảng cách và thời gian, và xây dựng nền giáo dục. Các bộ luật sơ khai như Bộ luật Ur-Nammu đã đặt nền móng cho các hệ thống pháp luật của chúng ta, thiết lập các quy tắc về công lý và trật tự xã hội. Khái niệm về thành phố cũng là một di sản quan trọng, định hình cách chúng ta sống và làm việc cùng nhau trong các cộng đồng lớn.