Câu Chuyện Của Ngũ Đại Hồ
Tôi rộng lớn đến mức trông như một đại dương, với những con sóng vỗ vào bờ cát và những vách đá cheo leo. Nhưng tôi không mặn. Tôi là một tập hợp của năm vùng biển nước ngọt khổng lồ, tất cả đều nối liền với nhau, trải dài khắp một lục địa. Cùng nhau, chúng tôi chứa một phần năm tổng lượng nước ngọt trên bề mặt của cả hành tinh này. Mọi người đi thuyền trên tôi, bơi trong làn nước của tôi, và ngắm nhìn tâm trạng của tôi thay đổi từ phẳng lặng như gương đến hoang dại và bão tố. Năm phần của tôi có những cái tên được đặt qua nhiều năm: Superior, Michigan, Huron, Erie và Ontario. Nhưng khi hợp lại, chúng tôi là một gia đình. Tôi là Ngũ Đại Hồ.
Câu chuyện của tôi bắt đầu từ băng giá, từ rất lâu rồi. Khoảng 14,000 năm trước, một dải băng khổng lồ, có nơi dày đến hai dặm, được gọi là Dải băng Laurentide, đã bao phủ vùng đất này. Khi nó từ từ tan chảy và rút đi, sức nặng và sức mạnh khủng khiếp của nó đã cạo và khoét sâu những lòng chảo mà sau này trở thành năm lòng hồ của tôi. Nước tan chảy lấp đầy những chiếc bát khổng lồ này, và tôi đã được sinh ra. Trong hàng ngàn năm, tôi là nhà của những khu rừng và muông thú. Rồi những người đầu tiên đến. Các dân tộc Anishinaabe—gồm người Ojibwe, Odawa và Potawatomi—cùng người Haudenosaunee đã sống dọc theo bờ của tôi. Họ đã đóng những chiếc xuồng vỏ cây bạch dương tuyệt vời, nhanh và nhẹ, để đi lại trên mặt nước của tôi nhằm buôn bán, đánh cá và kết nối với cộng đồng của họ. Họ hiểu được sức mạnh và những món quà của tôi, đối xử với tôi bằng sự tôn trọng và xem tôi như một nguồn sống thiêng liêng, mà đôi khi họ gọi là Gichigami, hay 'dòng nước lớn'.
Khoảng 400 năm trước, những người mới đã đến trên những loại thuyền khác nhau. Vào đầu những năm 1600, một nhà thám hiểm trẻ người Pháp tên là Étienne Brûlé là một trong những người châu Âu đầu tiên nhìn thấy bờ của tôi. Ông và những người khác, được gọi là các voyageurs (những nhà du hành), đã chèo thuyền trên mặt nước của tôi, tạo ra một hoạt động buôn bán lông thú nhộn nhịp kết nối châu Âu với Bắc Mỹ. Khi ngày càng có nhiều người đến, những chiếc xuồng được thay thế bằng những chiếc thuyền buồm gỗ lớn hơn gọi là thuyền buồm hai cột, và sau này là những con tàu hơi nước khổng lồ chở gỗ, quặng sắt và ngũ cốc. Nhưng năm hồ của tôi không được kết nối hoàn hảo; một thác nước khổng lồ, Thác Niagara, đã chắn đường. Vì vậy, con người đã sáng tạo. Họ đã xây dựng các con kênh, như Kênh Welland lần đầu tiên mở cửa vào ngày 27 tháng 11 năm 1829, để tạo ra những bậc thang nước cho tàu thuyền đi vòng qua thác. Họ cũng xây dựng Âu thuyền Soo để đi qua các ghềnh thác giữa Hồ Superior và Hồ Huron. Những lối đi mới này đã biến tôi thành một siêu xa lộ cho thương mại, và các thành phố lớn như Chicago, Detroit, Cleveland và Toronto đã mọc lên bên bờ của tôi, được cung cấp năng lượng bởi các nguồn tài nguyên mà tôi đã giúp vận chuyển.
Tất cả hoạt động này đều mang lại những thách thức. Các thành phố và nhà máy đôi khi làm ô nhiễm nguồn nước của tôi, khiến chúng không còn trong lành cho cá và các loài động vật—cũng như con người—phụ thuộc vào tôi. Nhưng mọi người bắt đầu nhận ra rằng tôi là một kho báu quý giá cần được bảo vệ. Vào ngày 15 tháng 4 năm 1972, Hoa Kỳ và Canada đã ký Hiệp định Chất lượng Nước Ngũ Đại Hồ, cam kết cùng nhau làm sạch và giữ cho tôi khỏe mạnh. Ngày nay, tôi đã sạch hơn và câu chuyện của tôi vẫn tiếp diễn. Tôi cung cấp nước uống cho hơn 30 triệu người. Tôi là sân chơi cho các thủy thủ, một nơi yên tĩnh cho những người câu cá, và là nhà của vô số loài chim và động vật hoang dã. Tôi là một lời nhắc nhở mạnh mẽ về nghệ thuật của thiên nhiên và là một nguồn tài nguyên chung kết nối hai quốc gia. Tôi vẫn hoang dã và hùng vĩ, và tôi hy vọng sẽ tiếp tục truyền cảm hứng về sự kỳ diệu và sự quan tâm cho các thế hệ mai sau.
Câu hỏi Đọc Hiểu
Nhấp để xem câu trả lời