Edward Jenner en het Geheim dat de Wereld Veranderde

Hallo daar. Mijn naam is Edward Jenner, en lang geleden was ik een dokter op het platteland van Engeland. In mijn tijd, aan het einde van de 18e eeuw, was er een ziekte waar iedereen doodsbang voor was. We noemden het de pokken. Het was een vreselijke ziekte die veel mensen erg ziek maakte, en velen overleefden het niet. Als dokter deed het me veel verdriet om te zien hoeveel pijn en angst de pokken veroorzaakten. Ik wilde zo graag een manier vinden om mensen te beschermen. Ik bracht mijn dagen door met het observeren van de wereld om me heen, in de hoop een aanwijzing te vinden. En op een dag vond ik die op een onverwachte plek: bij de melkmeisjes. Ik merkte iets heel vreemds op. De melkmeisjes, die elke dag met koeien werkten, kregen vaak een milde ziekte genaamd koeienpokken. Ze kregen een paar blaasjes op hun handen, voelden zich even niet lekker, en werden dan weer beter. Maar hier was het geheim dat ze elkaar fluisterend vertelden: geen van de melkmeisjes die koeienpokken had gehad, leek ooit de gevreesde pokken te krijgen. Het was alsof de milde ziekte van de koeien hen een soort schild gaf tegen de gevaarlijke ziekte van de mensen. Dit idee bleef in mijn hoofd rondspoken. Zou dit het antwoord kunnen zijn waar ik naar op zoek was?

Dat geheim van de melkmeisjes liet me niet los. Er zoemde een grote, gewaagde vraag in mijn hoofd: als koeienpokken mensen beschermden, zou ik dan opzettelijk iemand koeienpokken kunnen geven om hen veilig te houden voor de echte pokken? Het idee was zowel opwindend als angstaanjagend. Als ik gelijk had, zou het talloze levens kunnen redden. Maar als ik het mis had, zou ik iemand onnodig ziek kunnen maken. Ik wist dat ik dit heel voorzichtig moest testen. Ik had een vrijwilliger nodig, iemand die dapper genoeg was om me te helpen dit mysterie op te lossen. Ik vond die moed in een jonge jongen van acht jaar oud, genaamd James Phipps. Hij was de zoon van mijn tuinman. Ik legde mijn idee uit aan zijn ouders, en zij vertrouwden me. Dus, op een dag die ik nooit zal vergeten, 14 mei 1796, was het tijd voor mijn experiment. Ik had wat vocht genomen uit een koeienpokkenblaasje op de hand van een melkmeisje genaamd Sarah Nelmes. Met een heel klein scherp instrument maakte ik een paar kleine krasjes op de arm van James en bracht het vocht van de koeienpokken aan. Nu was het wachten. De volgende dagen waren gevuld met spanning. James kreeg een lichte koorts en voelde zich een beetje ziek, precies zoals ik had verwacht. Hij had een blaasje op de plek van de kras, net als de melkmeisjes. Na een paar dagen was hij weer helemaal beter. De eerste stap was gelukt. Maar de belangrijkste vraag bleef: was hij nu echt beschermd?

Nu kwam het moeilijkste en meest riskante deel van mijn hele onderzoek. Weten dat James hersteld was van de milde koeienpokken was niet genoeg. Ik moest absoluut zeker weten dat hij immuun was voor de gevaarlijke pokken. Er was maar één manier om daarachter te komen, en het was een gedachte die me 's nachts wakker hield. Ik moest hem blootstellen aan de pokkenziekte zelf. Een paar weken later, in juli, verzamelde ik al mijn moed. Ik nam wat vocht van een pokkenblaasje van een zieke patiënt en bracht het op dezelfde manier aan op de arm van James. Dit was het moment van de waarheid. De dagen die volgden, waren de langste van mijn leven. Ik controleerde James constant, op zoek naar elk teken van koorts, uitslag of ziekte. Ik hield mijn adem in en hoopte met heel mijn hart dat mijn theorie klopte. En toen gebeurde het wonder. Dag na dag bleef James perfect gezond. Hij werd niet ziek. Helemaal niet. De koeienpokken hadden hem inderdaad een onzichtbaar schild gegeven. De opluchting die ik voelde was onbeschrijfelijk, het was pure vreugde. Mijn gewaagde idee had gewerkt. James Phipps was veilig, en ik had het bewijs gevonden waar ik zo naar op zoek was. De mensheid had nu een wapen tegen deze verschrikkelijke ziekte.

Deze ontdekking was te belangrijk om voor mezelf te houden. Het was een geschenk voor de hele wereld. Ik moest een naam bedenken voor deze nieuwe methode. Omdat het allemaal begon met een koe, besloot ik het 'vaccinatie' te noemen, naar het Latijnse woord voor koe, 'vacca'. Mijn publicatie over het experiment in 1798 verspreidde het nieuws over de hele wereld. Dokters overal begonnen mijn methode te gebruiken om mensen te beschermen. Het idee dat een kleine, veilige blootstelling aan een ziekte je kon beschermen tegen een veel gevaarlijkere versie, was revolutionair. Terugkijkend zie ik dat mijn ontdekking niet alleen kwam door een gewaagd experiment, maar ook door goed te luisteren en te observeren. Door de wijsheid van de melkmeisjes serieus te nemen, vonden we een manier om miljoenen levens te redden. En dat, mijn jonge vriend, laat zien hoe nieuwsgierigheid en zorgvuldige observatie de wereld voorgoed kunnen veranderen.

Leesbegripsvragen

Klik om het antwoord te zien

Antwoord: Hij probeerde de pokken te stoppen.

Antwoord: Hij was opgewonden omdat hij dacht dat hij een manier had gevonden om een vreselijke ziekte te stoppen, maar hij was ook zenuwachtig omdat het een gevaarlijk idee was en hij niet zeker wist of het zou werken.

Antwoord: Het betekent dat mensen er heel bang voor waren omdat het zo gevaarlijk was.

Antwoord: Het probleem was de gevaarlijke ziekte pokken. Hij loste het op door te observeren dat melkmeisjes die koeienpokken kregen geen pokken kregen. Hij testte dit door een jongen, James Phipps, opzettelijk koeienpokken te geven, wat hem beschermde tegen de echte pokken.

Antwoord: Hij voelde zich enorm opgelucht en blij omdat zijn experiment was geslaagd en hij een manier had gevonden om mensen te beschermen.